Działania ochronne w Stoissengraben i Stosswand – krok naprzód dla motyla Apollo

Co jest potrzebne, aby motyl mógł się rozwijać?
Na Stosswand w pobliżu Saalfelden wolontariusze, członkowie Alpine Club i European Wilderness Society połączyli siły, aby zabezpieczyć kolejną odskocznię dla zagrożonego motyla Apollo: 13 września 2025 r., pod okiem specjalisty od motyli Otto Feldnera, w Stosswand koło Saalfelden odbyła się wspólna akcja European Wilderness Society, Alpine Club i zaangażowanych wolontariuszy. Cel: zabezpieczenie i poprawa siedliska wysoce zagrożonego motyla Apollo(Parnassius apollo).

Znaczenie dla ochrony przyrody

Motyl Apollo jest uważany za jeden z najbardziej ikonicznych gatunków dla ochrony przyrody alpejskiej w Europie. Jego przetrwanie zależy od określonych roślin żywicielskich (przede wszystkim gatunków rozchodników – Sedum spp. – a także świerzbnicy, ostów i dzikiej marchwi) oraz otwartych, nasłonecznionych, skalistych zboczy. Ze względu na rosnącą inwazję krzewów i utratę siedlisk, wiele populacji jest izolowanych. W tym miejscu wkracza projekt LIFE Apollo2020: tworzone lub utrzymywane są tak zwane odskocznie w celu poprawy łączności subpopulacji. Te płaty siedlisk umożliwiają dyspersję motyli, zapewniają wymianę genetyczną i wzmacniają odporność całej populacji.

Stosswand został obecnie przekształcony w takie siedlisko, dołączając do innych ważnych miejsc, takich jak Leisach (Tyrol), Rheindamm (Vorarlberg) oraz Virgen i Hinterbichl (Tyrol Wschodni). Razem, te odskocznie tworzą rosnącą sieć elementów siedlisk, które zabezpieczają przyszłość Apollo w Austrii.

Zarządzanie siedliskami

Prace koncentrowały się na:

• Usunięcie krzewów i przerzedzenie zbocza w celu przywrócenia otwartych, bogatych w światło struktur.
  • Podczas usuwania krzewów usuwane są krzewy i młode drzewa, które w przeciwnym razie zacieniałyby kluczowe płaty rozchodnika potrzebne gąsienicom Apollo.
  • Otwarte powierzchnie skalne są odsłonięte, tworząc cieplejszy mikroklimat i dając miejsce roślinom żywicielskim, takim jak rozchodnik, świerzbnica i oset.
  • Zachowuje to typowe siedlisko Apollo: suche, słoneczne i bogate w rośliny żywicielskie larw.
• Sadzenie i uwalnianie roślin żywicielskich, takich jak rozchodnik, parch i oset.
• Zarządzanie istniejącą roślinnością w celu zmniejszenia dominacji konkurencyjnych gatunków.

Wykorzystano różne narzędzia z projektu Apollo2020 (piły ręczne, sekatory, piły łańcuchowe, narzędzia do sadzenia), uzupełnione o odzież ochronną dostarczoną przez EWS.

Współpraca z Klubem Alpejskim i wolontariuszami

Klub Alpejski publicznie zaprosił uczestników do udziału w tej akcji. Ze względu na niepewne warunki pogodowe liczba uczestników była tym razem nieco mniejsza – co okazało się zaletą: w skoncentrowanej grupie praca mogła być prowadzona szczególnie wydajnie, a uczestnicy skorzystali z bliższej wymiany z ekspertami. Momenty takie jak te podkreślają, jak cenne jest wsparcie wolontariuszy: ich gotowość do poświęcenia czasu i energii jest niezbędna dla powodzenia takich działań ochronnych. Współpraca jest nie tylko doceniana, ale także służy jako okazja do dzielenia się wiedzą, pogłębiania więzi z naturą i wspólnego tworzenia czegoś trwałego.

Ciągłość w projekcie

Działania siedliskowe w Stosswand są częścią szeregu środków wdrożonych już przez European Wilderness Society w ramach projektu LIFE Apollo2020. Dzięki tym wysiłkom kilka zarządzanych obszarów jest obecnie w dobrym „stanie Apollo” – z odpowiednimi strukturami, obfitymi roślinami żywicielskimi i stabilnymi warunkami dla motyli. Prace w Stosswand uzupełniają te wysiłki i wzmacniają ogólnoaustriacką sieć ostoi, rozciągającą się od doliny Renu po Tyrol Wschodni.

Perspektywy

Działanie to wniosło kolejny decydujący wkład w ochronę siedliska Apollo.
Stosswand funkcjonuje teraz jako ważny kamień milowy w ramach projektu LIFE Apollo2020 – siedlisko, które ułatwia dyspersję motyli, łączy populacje, a tym samym zapewnia długoterminowe przetrwanie tego gatunku w Alpach. Z podekscytowaniem i optymizmem czekamy teraz na kolejny sezon Apollo, kiedy będziemy mogli zobaczyć, jak działają środki i jakie pozytywne zmiany w siedlisku można już zaobserwować.