![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/parnassius-apollo.life\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/iNaturalist-banner.jpg?resize=800%2C600&ssl=1\")
KSZTA\u0141TOWANIE \u017bYCIA I PRZETRWANIE<\/h2>\n\n
Zima i zimno to trudne warunki dla wi\u0119kszo\u015bci motyli. Czas, kt\u00f3ry g\u0105sienice sp\u0119dzaj\u0105 w jajach to czas, kt\u00f3ry zadecyduje o ich przysz\u0142ej populacji [3]. Warto zastanowi\u0107 si\u0119, co dzieje si\u0119 z jajami po ich z\u0142o\u017ceniu przez samic\u0119, jakie procesy s\u0105 odpowiedzialne za tak niezwyk\u0142e zmiany w przyrodzie? <\/p>\n\n
Jaja maj\u0105 chitynow\u0105 warstw\u0119, kt\u00f3ra chroni przysz\u0142e g\u0105sienice przed patogenami [4] i wysok\u0105 wilgotno\u015bci\u0105. Zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cne aminokwasy, bia\u0142ka i enzymy. Same jaja s\u0105 bardzo solidne, ale pozwalaj\u0105 na przep\u0142yw powietrza wewn\u0105trz, nie wszystkie z nich wychodz\u0105 idealne i nie ze wszystkich wykluj\u0105 si\u0119 g\u0105sienice. Decyduje o tym jeszcze wiele czynnik\u00f3w. Ju\u017c w czwartym tygodniu po z\u0142o\u017ceniu w jajach pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0105sienice, ale przez nast\u0119pne osiem miesi\u0119cy b\u0119d\u0105 one u\u015bpione. Ca\u0142a gromada b\u0119dzie czeka\u0107 na nadej\u015bcie wiosny podczas zimowych mroz\u00f3w. <\/p>\n\n Czekaj\u0105c na czas wyj\u015bcia z jaja, g\u0105sienica do\u015bwiadcza wielu pr\u00f3b.<\/p>\n\n Pierwszym z nich jest wczesna wiosna – czas, w kt\u00f3rym temperatury mog\u0105 okresowo wzrasta\u0107 na tyle, by da\u0107 maluchom fa\u0142szywy sygna\u0142 do pobudki. Taka sytuacja mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 nawet jesieni\u0105, gdy ciep\u0142o i ciep\u0142e noce utrzymuj\u0105 si\u0119 przez d\u0142ugi czas, a nawet zim\u0105, je\u015bli nast\u0105pi nag\u0142e ocieplenie. Wystarczy, \u017ce w nocy temperatura wzro\u015bnie, a poranne promienie s\u0142o\u0144ca ogrzej\u0105 jaja. Dla g\u0105sienic taka zmiana oznacza \u015bmier\u0107 z powodu powracaj\u0105cego zimna i braku po\u017cywienia. Du\u017ca liczba jaj produkowanych przez ka\u017cd\u0105 samic\u0119 zwi\u0119ksza szanse, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich wykluje si\u0119 w odpowiednim momencie. Jest to jedno z wielu przystosowa\u0144 do warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cyje motyl. <\/p>\n\n Wraz z ko\u0144cem zimy i pocz\u0105tkiem wiosny nadchodzi w\u0142a\u015bciwy okres przebudzenia g\u0105sienic. W zale\u017cno\u015bci od regionu, mo\u017ce on by\u0107 nieco przesuni\u0119ty w czasie, ale zazwyczaj jest to okres mi\u0119dzy marcem a kwietniem. Mo\u017ce si\u0119 te\u017c zdarzy\u0107, \u017ce zima si\u0119 przesunie i ocieplenie przyjdzie p\u00f3\u017aniej. W g\u00f3rach noce s\u0105 nadal ch\u0142odne, ale czas nagli, poniewa\u017c materia\u0142 od\u017cywczy wewn\u0105trz jaja jest na wyczerpaniu. Kiedy nadejdzie czas, g\u0105sienice zaczn\u0105 \u017cerowa\u0107 na \u015bciance jaja i przegryz\u0105 jego skorupk\u0119. Nast\u0119pnie nabior\u0105 si\u0142 i szybko wystartuj\u0105 w poszukiwaniu ro\u015bliny \u017cywicielskiej. <\/p>\n\n Doros\u0142e motyle wyposa\u017cone w skrzyd\u0142a nie s\u0105 szczeg\u00f3lnie szybkie, ale ich g\u0105sienice s\u0105 zdeterminowane, by porusza\u0107 si\u0119 bardzo szybko. Je\u015bli te ma\u0142e g\u0105sienice nie znajd\u0105 po\u017cywienia na czas, nie przetrwaj\u0105. Jest to kolejna adaptacja, kt\u00f3ra zwi\u0119ksza szanse na przetrwanie gatunku. <\/p>\n\n [1]- chityna – zwi\u0105zek chemiczny (polisacharyd) tworz\u0105cy g\u00f3rny szkielet u niekt\u00f3rych organizm\u00f3w wraz z bia\u0142kami, solami wapnia i magnezu pozyskiwanymi wraz z po\u017cywieniem w przypadku owad\u00f3w.<\/p>\n\n [2] – ro\u015blina \u017cywicielska – ro\u015blina, kt\u00f3rej organizm potrzebuje do rozwoju w wi\u0119kszo\u015bci swojego cyklu \u017cyciowego.<\/p>\n\n [3] – populacja – grupa osobnik\u00f3w jednego gatunku zamieszkuj\u0105ca dany obszar w okre\u015blonym czasie.<\/p>\n\n [4] – patogeny – czynniki biologiczne wywo\u0142uj\u0105ce choroby u organizm\u00f3w \u017cywych, w tym wirusy, bakterie, pierwotniaki i grzyby.<\/p>\n\n \u0179r\u00f3d\u0142a pomocnicze:<\/p>\n\n Les Pages Entomogoliques d’Andre Lequet. Europejskie Lepidoptera i ich ekologia: Parnassius apollo <\/p>\n\n http:\/\/www.pyrgus.de\/Parnassius_apollo_en.html<\/p>\n\n Motyle w krajach Beneluksu \/ Parnassius apollo<\/p>\n\n http:\/\/www.phagea.org\/Dagvlinders\/BinkMONOPAP\/Bink_Monograph_Papollo.html<\/p>\n\n Warto zobaczy\u0107: <\/p>\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/parnassius-apollo.life\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/PSX_20230127_145826.jpg?resize=800%2C512&ssl=1\")
CZAS I REAKCJA<\/h2>\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/parnassius-apollo.life\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/13.jpg?resize=800%2C600&ssl=1\")
Rok w \u017cyciu motyla to pr\u00f3by, szanse i wy\u015bcigi, seria sukces\u00f3w i pora\u017cek. Wszystko po to, by zamkn\u0105\u0107 cykl i stworzy\u0107 kolejne pokolenie gatunku. Tylko w ten spos\u00f3b mog\u0105 przetrwa\u0107 w trudnym i szybko zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie. <\/h2>\n\n