{"id":5246,"date":"2023-03-03T13:46:20","date_gmt":"2023-03-03T12:46:20","guid":{"rendered":"https:\/\/parnassius-apollo.life\/biale-karpaty"},"modified":"2025-09-03T17:00:29","modified_gmt":"2025-09-03T15:00:29","slug":"biale-karpaty","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parnassius-apollo.life\/pl\/biale-karpaty","title":{"rendered":"Bia\u0142e Karpaty"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n

<\/p>\n\n

Geomorfologia <\/h2>\n\n

Bia\u0142e Karpaty nale\u017c\u0105 do zewn\u0119trznej cz\u0119\u015bci Karpat Zachodnich<\/strong>. Obszar ten oparty jest na fliszu magurskim, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z naprzemiennie wyst\u0119puj\u0105cych warstw piaskowca i gliny. O rze\u017abie terenu decyduj\u0105 r\u00f3\u017cnice w odporno\u015bci r\u00f3\u017cnych warstw fliszowych na erozj\u0119. Twardy piaskowiec tworzy najwy\u017csze, najbardziej wyraziste morfologicznie partie, natomiast miejsca o mi\u0119kkim pod\u0142o\u017cu tworz\u0105 d\u0142ugie, \u0142agodne zbocza i g\u0142adkie grzbiety. <\/p>\n\n

Klimat <\/h2>\n\n

Obszar ten le\u017cy w strefie przej\u015bciowej mi\u0119dzy klimatem morskim, a kontynentalnym<\/strong>. U podn\u00f3\u017ca Bia\u0142ych Karpat panuje klimat umiarkowanie ciep\u0142y. Najwy\u017csze warto\u015bci opad\u00f3w osi\u0105gane s\u0105 latem, g\u0142\u00f3wnie w lipcu. Pokrywa \u015bnie\u017cna wyst\u0119puje zwykle na wysoko\u015bciach powy\u017cej 300 mnpm od ko\u0144ca listopada do marca. <\/p>\n\n

Wegetacja <\/h2>\n\n

R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u0142\u0105k jest bardzo du\u017ca. Na powierzchni 1 m2<\/sup> odnotowano do 82 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w ro\u015blin<\/strong>, tworz\u0105c hotspoty r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej o znaczeniu europejskim. P\u00f3\u0142naturalne murawy kserotermiczne i zaro\u015bla na pod\u0142o\u017cu wapiennym wyst\u0119puj\u0105 na ciep\u0142ych stokach i sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z wielu r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w traw i zi\u00f3\u0142. Do rzadkich ro\u015blin na pastwiskach nale\u017c\u0105 m.in. goryczuszka orz\u0119siona Gentianopsis ciliata<\/em>, goryczuszka wczesna Gentianella lutescens<\/em> i czy\u015bciec kosmaty Stachys germanica<\/em>. Mozna tu spotka\u0107 r\u00f3wnie\u017c gatunki stroczyk\u00f3w, takie jak storczyk blady Orchis pallens<\/em>, storczyk purpurowy O. purpurea, storczyk samczy O. morio, storczyk m\u0119ski O. mascula and Ophrys holubyana.<\/p>\n\n

Fauna <\/h2>\n\n

Bia\u0142e Karpaty s\u0105 niezwykle r\u00f3\u017cnorodne<\/strong> dzi\u0119ki swojemu po\u0142o\u017ceniu geograficznemu i rozmaitym zbiorowiskom ro\u015blinnym, w tym r\u00f3wnie\u017c wysokog\u00f3rskim. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 gatunkowa owad\u00f3w jest wysoka ze wzgl\u0119du na niskie u\u017cycie pestycyd\u00f3w<\/strong>, ale z drugiej strony, uprawy monokulturowe, b\u0119d\u0105ce dominuj\u0105cym sposobem u\u017cytkowania grunt\u00f3w, s\u0105 odpowiedzialne za zmniejszaj\u0105c\u0105 si\u0119 liczb\u0119 gatunk\u00f3w owad\u00f3w na tym obszarze.<\/p>\n\n

Znaczenie obszaru dla ochrony gatunku<\/h2>\n\n

Dane naukowe potwierdzaj\u0105 trwa\u0142e historyczne wyst\u0119powanie niepylaka apollo<\/em> na tym terenie. Wyst\u0119powa\u0142 tu g\u0142\u00f3wnie na intensywnie wypasanych siedliskach o ma\u0142ej powierzchni. Charekterystyczne dla tego obszaru by\u0142o tworzenie przez ludzi stos\u00f3w kamieni, s\u0142u\u017c\u0105cych do orientacji w terenie. Stanowi\u0142y one r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne sieldiska dla g\u0105sienic niepylaka apollo. Jednak sukcesywne zmiany w sposobie gospodarowania terenem i strukturze w\u0142asno\u015bci, a tak\u017ce porzucenie niekt\u00f3rych odleg\u0142ych pastwisk oraz usuwanie kamiennych struktur, doprowadzi\u0142y do stopniowego zaniku tego gatunku motyla. <\/p>\n\n

Pomimo wszystkich zmian, jakie zasz\u0142y w ostatnim czasie, doros\u0142e osobniki nadal sporadycznie pojawiaj\u0105 si\u0119 na tym obszarze<\/strong>, dzi\u0119ki istnieniu stabilnej populacji w pobliskiej miejscowo\u015bci Vr\u0161atec na S\u0142owacji. Ponadto jego ro\u015bliny \u017cywicielskie wyst\u0119puj\u0105 naturalnie w odpowiednich siedliskach na ca\u0142ym terytorium. Jednak ilo\u015b\u0107 ta obecnie nie jest wystarczaj\u0105ca do utrzymania sta\u0142ej populacji. Dlatego te\u017c gatunki rozchodnika zostan\u0105 posadzone w ramach projektu na terenach obj\u0119tych jego dzia\u0142aniami. <\/p>\n\n

Miejsca te po\u0142o\u017cone s\u0105 w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Bia\u0142ych Karpat i s\u0105siaduj\u0105 ze stanowiskiem w miejscowo\u015bci Vr\u0161atec, gdzie wyst\u0119puje sta\u0142a populacja niepylaka. Brak jest wystarczajacej liczby siedlisk, kt\u00f3re stanowi\u0142y by korytarze ekologiczne pomi\u0119dzy stanowiskami w Czechach i na S\u0142owacji. Niemniej jednak obserwuje si\u0119 nieznaczn\u0105 migracj\u0119, zw\u0142aszcza samc\u00f3w, kt\u00f3re sporadycznie pojawiaj\u0105 si\u0119 na granicy po stronie czeskiej. We wsp\u00f3\u0142pracy ze s\u0142owack\u0105 pa\u0144stwow\u0105 instytucj\u0105 odpowiedzialn\u0105 za ochron\u0119 przyrody (\u0160t\u00e1tna ochrana pr\u00edrody Slovenskej republiky), partnerzy projektu b\u0119d\u0105 pracowa\u0107 nad ustanowieniem ulepszonego systemu zarz\u0105dzania obszarem (np. usuni\u0119cie barier migracyjnych, utworzenie korytarzy ekologicznych). Takie funkcjonalne po\u0142\u0105czenie jest kluczowe dla utrzymania r\u00f3\u017cnorodno\u015bci genetycznej i silnych populacji gatunku w przysz\u0142o\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n

<\/div>\n\n

<\/p>\n\n

<\/p>\n\n

<\/p>\n\n

#followapollo<\/strong> i dzia\u0142ania naszego zespo\u0142u! Umiej\u0119tno\u015bci w zakresie hodowli, ochrony siedlisk, bada\u0144, edukacji ekologicznej i zarz\u0105dzania projektami, stanowi\u0105 doskona\u0142e po\u0142\u0105czenie zapewniaj\u0105ce sukces naszego projektu LIFE.<\/h2>\n\n

Zapisz si\u0119 do naszego newslettera i otrzymuj najnowsze informacje na temat ochrony motyli!<\/p>

\n\n\n